Ręcznik kąpielowy

pobrane (3)

W końcu nie do pomyślenia jest kąpiel bez dużego ręcznika kąpielowego, a jeszcze lepiej – prześcieradła kąpielowego, z tkaniny frotte, albo (i) płaszcza kąpielowego z tej tkaniny. Do wycierania po myciu służą ręczniki; liczba mnoga uzasadniona jest tym, że każdy młody człowiek powinien mieć dwa ręczniki: jeden do twarzy i górnej połowy ciała, drugi – do wycierania nóg. Dziewczęta i kobiety powinny mieć ponadto specjalny ręcznik do osuszania krocza po zabiegach higieny intymnej, a także specjalną gąbkę przeznaczoną do takich zabiegów. O szczegółach będzie mowa w rozdziale omawiającym pielęgnowanie poszczególnych okolic ciała.

Paznokcie

Paznokcie zbudowane są z substancji rogowej, a proces ich powstawania różni się znacznie od zwykłych procesów rogowacenia naskórka Wierzchnia część płytki paznokciowej – to martwa warstwa rogowa, leżąca na obficie unaczynionym łożysku paznokcia. Proces wzrostu paznokcia odbywa się w tej części łożyska, która znajduje się pod wałem paznokciowym, obramowującym płytkę od strony stawów palcowych i boków. Tam – dzięki rozmnazaniu się komórek naskórkowych – paznokieć rośnie, a rosnąc wysuwa się stopniowo. Można przyjąć, że paznokcie rąk rosną w tempie ok 3 mm, a paznokcie nóg — 1—2 mm przez miesiąc. Prawidłowy paznokieć jest gładki, lekko wypukły, ma barwę różową Wolny jego brzeg wystaje poza opuszkę palca (w stopniu zaleznym od częstości obcinania paznokci) i ma barwę szarą (jeśli jest czysty). U starszej młodzieży pojawia się też białawy „półksiężyc” (naukowo: łękotka) wysuwający się spod wału paznokciowego i obramowującej go „skórki” (naukowo: obrąbka).

Naczynia krwionośne w skórze

Oznacza to, że naczynia krwionośne w skórze właściwej kurczą się, dopływ krwi do skóry zmniejsza się, dzięki czemu krew nie wystudza się przy przechodzeniu przez zimną skórę. Ma to także, niestety, usemną stronę, gdyż nie ogrzewana krwią skóra oziębia się jeszcze bardziej, co może doprowadzić do jej martwicy (odmrożenia III stopnia) Gdy wewnątrz organizmu temperatura podnosi się nadmiernie (wskutek zbyt wysokiej temperatury zewnętrznej, albo w wyniku ciężkiego wysiłku fizycznego, albo w związku z chorobą gorączkową), to naczynia skóry rozszerzaj się, a ciepło zostaje wydalone dzięki zwiększonemu wypromieniowanm oraz wzmożonemu wydzielaniu i parowaniu potu z powierzchni skóry Trzeba tu zauważyć, że u ludzi ten mechanizm skórnej regulacji cieplnej jest mocno niedoskonały i musi być świadomie uzupełniany noszeniem stosownej odzieży. Ponieważ w procesie ewolucji nasz gatunek stracił gęstą sierść, musi posługiwać się sierścią naszych czworonożnych przyjaciół, a więc wełną i futrem w zimnych porach roku – w umiarkowanych i zimnych strefach klimatycznych.

ROZWÓJ PSYCHOFIZYCZNY ORGANIZMU

Zmiany, o których dotychczas wspomniano, dotyczą wyglądu zewnętrznego. Ale najistotniejsze przemiany następują wewnątrz organizmu. W okresie dojrzewania cały organizm dziewczynki ewoluuje przede wszystkim pod wpływem rozwoju wewnętrznych narządów płciowych, a zwłaszcza gruczołów, od których zalezy pleć: jajników. Jajniki, w liczbie dwóch, są umiejscowione w dolnej części jamy brzusznej. W okresie dojrzewania, pod wpływem pewnych hormonów wydzielanych przez przysadkę mózgo wą, jajniki zaczynają wydzielać własne hormony. Te ostatnie z kolei działają na przysadkę mózgową powodując stopniowe zahamowanie wydzielania innego hormonu przysadkowego, tzw. hormonu wzrostowego. Wskutek tego, w miarę nasilania się działania jajników, zahamowuje się wzrost organizmu. To też wyjaśnia, dlaczego dziewczęta, wcześniej dojrzewając, wcześniej także przestają rosnąć i na ogół w 17-18 roku życia osiągają ostateczny wzrost.

Wygodne zabiegi kosmetyczne

Ludzie uwielbiają wszystko co wygodne. Dlatego właśnie zabiegi kosmetyczne świętują szczyty swojej popularności. Szybko, przyjemnie i w niebywale prosty i jednocześnie efektywny sposób można wpłynąć na swój wygląd zewnętrzny. Dzięki temu będziemy o wiele bardziej pewni siebie. Udowodnione naukowo jest to, ze ludzie atrakcyjni są o wiele bardziej pewni siebie. Kiedy na przykład stajemy przed koniecznością odnowy biologicznej, to na pewno po profesjonalnych zabiegach kosmetycznych będziemy się czuli dosłownie jak nowo narodzeni i po prostu będziemy chcieli korzystać ze wszystkiego co los ma nam do zaoferowania. Nawet jeśli mówimy, że wygląd zewnętrzny nie ma dla nas znaczenia, na pewno nie jest to do końca prawda. Każdy przykłada wagę do tego jak wygląda. Nawet jeśli się do tego nie przyznaje. Wygląd jest dla nas ważny i tyle. Między innymi dlatego właśnie tak chętnie korzystamy ze wszystkich możliwych zabiegów kosmetycznych. W oczach mnożą się kliniki piękna, salony urody, spa i gabinety odnowy biologicznej. Dlatego, że po prostu jest na to ogromne zapotrzebowanie. Im bardziej jesteśmy atrakcyjni, tym większe odnosimy sukcesy i to nie tylko w swojej pracy zawodowej, ale również w życiu osobistym. Szczególne znaczenie ma to dla kobiet. Atrakcyjne kobiety mają po prostu lżej w życiu i to także zostało poparte długoletnimi doświadczeniami. Pracodawca mający do wyboru dwie kobiety o takim samym wykształceniu, zawsze wybierze tą bardziej atrakcyjną. Dlatego zabiegi kosmetyczne są coraz bardziej popularną metoda dbania o siebie.

Wartościowe zabiegi kosmetyczne

Każde ciało potrzebuje troski i opieki ze strony swojego właściciela nie jest to niczym zadziwiającym. Bardziej ważne jest to, aby o tym po prostu pamiętać i w ferworze codziennych zadań nie zapominać o tym że nasze ciało jest w naszych rękach. Dzięki temu na pewno będziemy w stanie o wiele bardziej pozytywnie funkcjonować. Nasi pracodawcy oczekują od nas pięknego wyglądu, przebojowości i ogromnej kreatywności, nasi partnerzy oczekują pięknego partnera w domu, a dzieci lubią się chwalić pięknymi rodzicami. Piękno otacza nas na każdym kroku, a żeby je zachować na dłużej trzeba o nie walczyć. Mamy wiele dostępnych zabiegów kosmetycznych, które są nie tylko rewelacyjne dla naszego ciała, lecz także rewelacyjne dla naszego samopoczucie ponieważ idealnie odprężają i pomagają nam się zrelaksować. Wartościowe jest to, aby zabiegi kosmetyczne dobierać bezpośrednio pod swoje wymagania i nie zmuszać się do takich, które po prostu nie sprawią nam przyjemności. Zabiegi kosmetyczne powinny przede wszystkim dawać nam ogrom przyjemności, a zaraz potem oczywiście pozytywnie wpływać na nasze spragnione opieki ciało. Najbardziej pozytywne jest jednak to, ze wszystkie zabiegi kosmetyczne są w stanie bardzo nas ucieszyć, jeśli tylko będą robione odpowiedzialnie. Mogą poprawić koloryt i stan naszej skóry, a także wpłynąć na nasze zdrowie emocjonalne, ponieważ im piękniejsi jesteśmy tym więcej w nas szczęścia. Bardzo ważne jest także to, aby pamiętać o tym, że nie należy swojego ciała i organizmu przeciążać nadmiarem obowiązków.

Środowisko na lekcjach

Środowisko jako przedmiot szkolny pojawia się już na pierwszym etapie kształcenia. Nie jest to jeszcze przedmiot nazwany, ale pojawiają się już istotne elementy, zarysy, dzięki którym już nasze maluchy są w stanie zaznajomić się z problematyką tego przedmiotu. Im starsze dziecko, tym bardziej rozbudowany staje się ten przedmiot. W początkowym okresie kształcenia przedmiot funkcjonuje z nazwą środowisko, jednak później zmienia się w biologię bądź w przyrodę. Mimo wiedzy ogólnej, takiej czysto szkolnej, środowisko to także pewien szczególny rodzaj mentalności człowieka. Już od najmłodszego, powinniśmy nasze dzieci uczyć wrażliwości, jeśli chodzi właśnie o środowisko. Powinny wiedzieć, że zabijanie słoni dla kości słoniowej, z której robi się biżuterię, jest złe i zupełnie niewłaściwe. Nie chodzi o to, żeby każdy stał się nagle wielkim ekologiem i przykuwał się do drzewa. Ważne jednak, żeby dzieci uczyły się dbać o środowisko naturalne, a więc, dziecko wie jak się zachować w lesie, nie niszczy drzew, nie hałasuje, bo pamięta, że jest tutaj tylko gościem. Takie dziecko, gdy dorośnie i będzie wiedziało, jak ważne jest środowisko naturalne, na pewno nie kupi sobie butów z krokodyla. W przyszłości natura będzie w jeszcze trudniejszej sytuacji, zasoby naturalne będą się kurczyć i dbałość o środowisko naturalne będzie niezwykle ważna. Dlatego należy już teraz uświadamiać swoje dzieci, by mogły zadbać o przyszłość naszej planety. Natura i dzieci powinny się spotkać bardzo szybko i warto o to zadbać.

Środowisko i wiatraki

Wiele osób zachwyciło się dość mocno nowoczesnymi wiatrakami. Nie ma się co dziwić. Nowoczesne wiatraki stanowią rodzaj elektrowni, która jest przyjazna naturze. Środowisko nie jest zanieczyszczane, gdyż główną siłą napędzającą cały mechanizm jest oczywiście wiatr. Jest to przy okazji także bardzo tani sposób na pozyskiwanie energii, a do tego pozwala na spore oszczędności. W związku z tym wiatraki czy też elektrownie wiatrowe są tak ważnym elementem, jeśli chodzi o dbałość o środowisko w różnych jego aspektach. Z każdym rokiem powstaje w Europie coraz więcej tego typu elektrowni. Ostatnio można było usłyszeć o planowanych inwestycjach w Wielkiej Brytanii. Na wybrzeżu, gdzie silne wiatry są niezwykle uporczywe, tego typu instalacje mogą się świetnie sprawdzić. W związku z tym na pewno warto zastanowić się nad tym, w jaki sposób wiatraki dbają o nasze naturalne środowisko. Nie można jednak do sprawy podchodzić jedynie z czystym entuzjazmem, ponieważ, nie jest to tak piękne, jak może się wydawać. Chociaż środowisko nie jest zanieczyszczane i ludzie także odnoszą korzyści powstawania takich wiatraków, to jednak natura jest przez ich działanie zmieniana i to bardzo poważnie. Przede wszystkim chodzi o trasy wędrówek ptaków. Siła wiatraka nie pozwala im przelecieć dawną drogą, w związku z tym dochodzi do wielu anomalii, jakich środowisko naturalne powinno być pozbawione. Wiele ptaków ginie przy wiatrakach, inne muszą zmienić swoje nawyki, mogą się zgubić, dalsze skutki nie są jeszcze dobrze zbadane, ale możemy być pewni, że ich środowisko naturalne ulega poważnym zmianom.

Środowisko i przemysł

Środowisko naturalne obejmuje nie tylko piękne krajobrazy, które tak chętnie podziwiamy, ale także różnego rodzaju rośliny i zwierzęta. Niestety człowiek i cała nasza cywilizacja bardzo mocno wykorzystuje środowisko naturalne i okazuje się, że wyrządza mu bardzo duże szkody. Natura jest w końcu źródłem cennych surowców. Dla oryginalnego futra zabija się wiele norek i innych zwierząt futerkowych. W związku z tym odpowiednie organizacje chroniące zwierzęta podjęły wszelkie starania po to, by ochronić te zagrożone wyginięciem zwierzęta. Mimo to nadal znajduje się wielu kłusowników i innych przestępców, którzy są w stanie zabijać norki i inne zwierzęta futerkowe. Podobnie dzieje się w przypadku krokodyli. Ich skóra jest uznawana za cenne tworzywo do produkcji butów i torebek. W związku z tym tutaj także ma miejsce taka sytuacja, że natura jest niszczona przez człowieka. Niezwykle dramatyczna sytuacja jest także w przypadku słoni. Zabija się je jedynie dla kości słoniowej, dla kłów, które służą do produkcji biżuterii. Ludzie odcinając kły, sprawiają, że słonie skazane są na śmierć, ponieważ jest to tak wielka rana, że zwierzęta nie są w stanie sobie z tym poradzić. Środowisko naturalne pokazuje nam wielką różnorodność gatunków zwierząt i roślin. Jednak nie potrafimy tego docenić. Nasza cywilizacja nastawiona jest przede wszystkim na wyzysk, szukamy surowców, które ładnie się na nas prezentują, mimo iż ich piękno oznacza śmierć tak wielu zwierząt.

Fitness dla seniorów

Nie tylko młodzi ludzie w kwiecie wieku mogą się zdecydować na fitness. W końcu fitness do zajęcia fizyczne dla każdego, kto tylko pragnie zmienić swoje życie i wprowadzić w nie nieco więcej ruchu. W wielu salonach fitness możemy znaleźć ciekawe zajęcia dla seniorów. Składają się one ze specjalnie dobranych ruchów i ćwiczeń, dzięki którym nawet osoby starsze mogą pracować nad swoim zdrowiem i sylwetką. Fitness jest dokonały dla wszystkich, którzy nawet w starszym wieku nie chcą zrezygnować z aktywności fizycznej. Ale fitness to także świetna okazja dla tych seniorów, którzy dopiero teraz decydują się na jakiś ruch. Fitness jest świetnym zajęciem dla początkujących w każdym wieku, dlatego warto się tym zainteresować. Oczywiście najlepiej poszukać takich zajęć w centrum fitness w swoim mieście, gdzieś w pobliżu, dokąd moglibyśmy chodzić piechotą. Dzięki temu będzie to kolejny pretekst, do tego, żeby urządzać sobie dłuższe spacery. Okazuje się, że fitness to świetna okazja także na jakieś dodatkowe zajęcia, które pozwolą seniorom na emeryturze wyjść z domu. W związku z tym fitness niesie wiele ciekawych korzyści, których nie można nie docenić. Dlatego w każdym wieku, niezależnie od tego jaki kolor mają nasze włosy, warto zdecydować się na zajęcia fitness. Nawet starsi ludzie nie powinni rezygnować z aktywności fizycznej. Tym bardziej, że istnieje wiele ciekawych możliwości i na zajęcia fitness można się zapisać w naprawdę wielu miejscach, ponieważ są ogólnodostępne.

Pora roku ma wpływ na trądzik

zylaki_3287191

Korzystny wpływ pory letniej zależy również od tego, że latem przypadają ferie szkolne i uniwersyteckie, a także urlopy większości pracujących, co pozwala na przebywanie na świeżym powietrzu w warunkach odprężenia nerwowego. Lato sprzyja także lepszej higienie ciała, dzięki Izejszej odzieży i częstym kąpielom wodnym i powietrznym. W przeciwieństwie do tego zima i wczesna wiosna stwarzają gorsze warunki: zimny wiatr i mróz (zwłaszcza wilgotny chłód) są dla cery niekorzystne, a pożywienie zimowe — bogatsze w węglowodany i tłuszcze, uboższe zaś w witaminy i błonnik — także niekorzystnie wpływa na przebieg choroby. Pora zimowa ponadto pokrywa się z okresem karnawału, trwającego prawie od grudniowych świąt do początku wiosny, to zaś oznacza – zwłaszcza dla dziewcząt i młodych kobiet – uczestnictwo w zabawach i balach, z nadużywaniem kosmetyków, a niekiedy i trunków.

Trądzik a odżywianie

pobrane

Szczególnie doniosłą rolę przypisuje się zaparciu, które bez wątpienia pogarsza przebieg trądzika młodzieńczego. Wprowadzenie do diety chleba Grahama, picie naparów odpowiednich ziół, spożywanie większej ilości surówek może skutecznie zwalczyć zaparcie i tą drogą wyeliminować procesy samozatrucia organizmu. Dla zapewnienia prawidłowości procesów trawienia i przyswajania pokarmów konieczne jest odżywianie się nie tylko właściwe pod względem ilości i jakości potraw, lecz również regularne. W młodym wieku wskazane jest spożywanie w ciągu dnia posiłków w określonej, zawsze jednakowej porze. Zagadnienie to zostanie szerzej omówione w rozdz. „Sylwetka, figura, postawa”, podobnie jak zasady doboru produktów.

Zmniejszenie nasilenia trądzika

pobrane (1)

Bardzo często zdarza się, że w wyniku długiego i cierpliwego leczenia nasilenie trądzika ulega zmniejszeniu, a wraz z tym poprawia się zarówno estetyczny wygląd młodzieńca lub dziewczyny, jak i samopoczucie. I właśnie wtedy zaniedbanie wskazówek co do odżywiania, spożywanie zakazanych lub odradzanych potraw i kieliszka wina niweczy efekt leczniczy i estetyczny kilkumiesięcznych wysiłków. Obok doboru potraw, konieczne jest zapewnienie należytego przebiegu trawienia. Jakiekolwiek zaburzenia żołądkowe i jelitowe naruszają prawidłowość procesów trawiennych, co natychmiast odbija się bardzo niekorzystnie na przebiegu trądzika młodzieńczego. W praktyce należy zwrócić uwagę na następujące objawy negatywne: brak apetytu, mdłości, odbijania, zbyt częste i zbyt luźne stolce (rozwolnienia, biegunki), zbyt rzadkie oddawanie stolca i jego zbyt twarda konsystencja (zaparcia), bóle brzucha, pieczenie w żołądku. W razie wystąpienia któregokolwiek z tych objawów należy interweniować: w przypadkach zupełnie lekkich i szybko przemijających dolegliwości – skrupulatniejszym przestrzeganiem diety, w cięższych i powtarzających się dolegliwościach – złożeniem wizyty lekarzowi gastrologowi.

Czynnik nerwo-wopsychiczny

images

Innym czynnikiem, który z pewnością wpływa na powstawanie i nasilanie się łojotoku i innych procesów towarzyszących, jest czynnik nerwowo-psychiczny. Nerwowy tryb życia, przeżycia psychiczne, kłopoty życiowe, kompleksy i obsesje odbijają się niekorzystnie na przebiegu trądzika młodzieńczego. O wpływie układu nerwowego na łojotok świadczyć może to, że pewnej odmianie zapalenia mózgu towarzyszy bardzo silny łojotok. Wpływ ten łatwiej będzie zrozumieć, jeśli Czytelnik zda sobie sprawę z wzajemnych powiązań układu nerwowego z układem wydzielania wewnętrznego (hormonalnym). Obecnie nawet uważa się, ze tzw. układ wegetatywny składa się z trzech układów: sympatycznego, parasympatycznego i wydzielania wewnętrznego. Gruczoły dokrewne wydzielają pod wpływem układu nerwowego, zakończenia nerwowe działają za pomocą hormonów (adrenaliny i acetylocholiny), wydzielających się na tych zakończeniach.

Mało grudek, dużo zaskórniaków

pobrane (1)

Zdarza się, że przy trądziku młodzieńczym mało jest grudek i jeszcze mniej krostek, sporo zaś zaskórników. Te ostatnie występują na czole, na nosie i w pobliżu nosa, a często też na karku i w okolicach małżowin usznych. Stosunkowo często zaskórniki spotyka się też na plecach i w okolicy mostka. Taki trądzik – ze względu na przewagę elementów zaskórni- kowychnosi nazwę trądzika zaskórnikowego (Acne comedonosa). Niekiedy, przeciwnie, zaskórników spostrzega się mniej, gdyz szybko przekształcają się w grudki zapalne. Na pierwszy rzut oka twarz wygląda jak upstrzona czerwonymi punktami, które po dokładniejszym obejrzeniu okazują się małymi stożkowatymi lub półkulistymi wyniosłościami grudkami Taki trądzik nosi nazwę trądzika grudkowego (Acne papulosa) również w tej odmianie trądzika niektóre grudki opatrzone są krostkami (białymi „główkami”). Jeśli natomiast w obrazie dominują krosty, grudek zaś i zaskórników jest znacznie mniej, stosuje się nazwę trądzika krostkowego (Acne pustulosa).

Odmiany trądzika

images (1)

Przed rozpatrzeniem tych czynników należy jednak dokonać przeglądu odmian trądzika młodzieńczego. Jest to bowiem choroba, która w praktyce przebiega nie u wszystkich jednakowo, tzn. nie tylko ciężkość i długotrwałość trądzika nie jest jednakowa, lecz nawet jego wygląd, w którym dominować mogą różne elementy. Jeśli trądzik młodzieńczy jest przeciętnie nasilony, a w jego klinicznym obrazie występują zaskórniki, grudki i krosty bez większych ropni, bez ropowic, głębokich blizn i większych zniekształceń wyglądu twarzy, jeśli także na plecach i barkach nasilenie choroby jest umiarkowane, wówczas stosuje się nazwę trądzika pospolitego (Acne vulgaris). Typowym umiejscowieniem wykwitów jest okolica czoła, nosa, podbródka, czasem też policzków oraz okolica międzyłopatkowa i barki. U dziewcząt spo- ‘ strzegą się niekiedy zaostrzenia w okresie przedmiesiączkowego napięcia * i w czasie miesiączki.

Łojotok

łojotok-300x225

Nadmierne wydzielanie łoju nosi nazwę łojotoku. Trudno dokładnie określić, gdzie przebiega granica pomiędzy normalnym wydzielaniem łoju a łojotokiem. Orientacyjnie można przyjąć, że jeśli po umyciu twarzy wodą i mydłem oraz osuszeniu wystąpi po upływie 30 min. wyraźne przetłuszczenie skóry (skóra błyszczy), to z pewnością jest to łojotok. W klinikach i pracowniach naukowych stosuje się znacznie dokładniejsze mierniki badania łojotoku. Dla naszych celów wystarczy metoda przytoczona powyżej, która pozwoli odróżnić u młodych ludzi dwa rodzaje cery: normalną i tłustą. Tam, gdzie łojotoku nie ma, albo gdzie łojotok jest stosunkowo nieznaczny, mówi się o cerze normalnej albo prawidłowej, tam zaś, gdzie występuje wyraźny łojotok, zwłaszcza nasilony, klasyfikuje się cerę jako tłustą. Istnieje także cera sucha, jednak – poza wyjątkowymi przypadkami z pogranicza choroby – nie spotyka się jej u młodziezy: taka cera występuje często u osób starszych i starych.

Stosowanie szkolnego trybu pracy w domu

370933d2-c670-4bcf-b860-7a03c7f1a1f9

Dobrze jest w domu także stosować szkolny rytm pracy: co godzinę odpoczywać 10 min., wykonać w tym czasie kilka głębszych wdechów, parę przysiadów, przeciągnąć się (przy uchylonym oknie). Natomiast stosowane czasem przez starszą młodzież przerwy na papierosa nie są godne zalecenia, gdyz wbrew pozorom ani nie dają wytchnienia umysłowi, ‚ani nie zaostrzają konceptu. Poza rytmem codziennym (lekcje i przerwy) praca umysłowa stosuje i się do ogólnego rytmu pracy: 6 dni zajęć, 1 dzień wytchnienia i rozrywek, i Lepiej jest więc tak rozłożyć sobie zajęcia, aby w dni świąteczne i niedzielne fnaprawdę odpoczywać i to odpoczywać bez wyrzutów sumienia, że coś tam nie zostało zrobione. Bardzo niewskazana jest w młodym wieku praca umysłowa w porze wieczorne) i nocnej. Młody organizm wymaga ok. 8 godz. nieprzerwanego Isnu na dobę, tzn. od godz. 22 do 6 – jako minimum. Młodzież w wieku ¡poniżej 18 lat powinna sypiać nawet o godzinę lub półtorej dłużej.Problem snu, bardzo obszerny i skomplikowany, jest też niesłychanie [ważny, i to nie tylko dla pracy umysłowej, lecz dla życia.

Ochrona odzieży zewnętrznej

pobrane (4)

Istota koszuli, majtek, kalesonów sprowadza się do tego, by ochronić odzież zewnętrzną przed nasiąkaniem wydzielinami (pot, łój) i brudem pochodzącym od skóry. Męska koszula np. powinna mieć rękawy takiej długości, by ich mankiety wystawały spod rękawów marynarki. Wtedy brzeg rękawów marynarki nie dotyka skóry rąk i nie przetłuszcza się od jej łoju. Tak samo kołnierzyk koszuli izoluje kołnierz marynarki lub wdzianka od kontaktu z szyją. Dostatecznie długa halka izoluje sukienkę od bezpośredniego kontaktu ze skórą. Zmieniając dostatecznie często i piorąc poszczególne części bielizny, można uniknąć zbyt częstego prania odzieży wierzchniej. Toteż gdy nosi się latem przewiewną odziez wierzchnią bez koszuli lub zamiast niej, trzeba koniecznie bardzo często odzież tę zmieniać i prać. Natomiast gdy nosi się bieliznę, wystarczy odziez wierzchnią czyścić, trzepać, prasować, szczotkować itd. Zasadniczo odzież wierzchnią powinno się oczyścić szczotką co wieczór, zwracając szczególną uwagę na okolice kołnierzyka, patek i kieszeni oraz mankietów, gdzie w fałdach zatrzymuje się najwięcej kurzu. Godne polecenia jest także używanie do odzieży specjalnego małego odkurzacza.